| MİLLİYETÇİLİK KURAMLARI: ELEŞTİREL BİR BAKIŞ - Umut Özkırımlı |
|
 Milliyetçilik ile ilgili uluslararası alanda yapılan tartışmaların dikkate aldığı ve dipnot düştüğü bu kitap, daha şimdiden kendi sahasında ciddi bir açılım sağlamış durumda.
Umut Özkırımlı, çoktandır tıkanmış olan bir tartışmanın ötesine geçmeyi başarıyor. Lehte veya aleyhte bir kavram tekeli yaratmaksızın, öncelikli olarak bu sahanın karmaşık dilini ayrıntılı ve sistematik bir şekilde çözümlüyor. Şimdiye kadar milliyetçilik ile ilgili birikmiş zengin literatürü klasik ve modern yaklaşımlarıyla birlikte okuyucuya sunuyor. Bu alanın doğum tarihini önceleyen romantik düşünürlerin yanında Hobsbawm, Kedourie, Smith, Gellner gibi çağdaş belli başlı kuramcıların görüşlerine yer veriyor. Bugün, dünyadaki birçok bölgenin yüz yüze olduğu etnisite ve kimlik ile ilgili sorunlar bu literatürün sınırlarına dahil. Tarihin hız kazandığı ve haritaların yer değiştirdiği devirler içinde çok ayrı milliyetçilik örneklerine rastlamak mümkün. Halkın, seçkin sınıfların, entelektüellerin ve ideolojilerin yarattıkları birbirinden farklı milliyetçililikler var. Dönemler arasında milliyetçiliğin nasıl değiştiğini gözlemlemek, en az bu kavramı tanımlamak kadar önemli. Milliyetçilik, kimi zaman ulusların doğuşunda muazzam kaynaştırıcı bir rol üstleniyor, kimi zaman da tehlikeli bir ideolojiye dönüşüyor. Gücü ve zayıflığı, masumiyeti ve saldırganlığı daima iç içe geçiyor. Özkırımlı, bu erken çalışmasıyla karşılaştırmalı bir araştırmanın nasıl yapılacağına dair son derece yetkin bir örnek sunuyor.
İKİNCİ BASKI İÇİN ÖNSÖZ I. GİRİŞ II. MİLLİYETÇİLİK TARTIŞMASI Tarihsel Gelişim Temel Sorular, Başlıca Sorunlar III. MİLLİYETÇİLİKTEN ÖNCE MİLLETLER: İLKÇİ YAKLAŞIM İlkçi Yaklaşım Nedir? Neleri Savunur? İlkçi Yaklaşımın Eleştirisi IV. MİLLETLERDEN ÖNCE MİLLİYETÇİLİK: MODERNİSTLER Modernist Yaklaşım Nedir? Ekonomik Dönüşüm Tom Nairn ve Dengesiz Kalkınma Michael Hechter ve İç Sömürgecilik Siyasi dönüşüm John Breuilly ve Bir Siyaset Biçimi Olarak Milliyetçilik Paul R. Brass ve Milliyetçiliğin Seçkinlerce Kullanımı Eric J. Hobsbawm ve İcat Edilen Gelenekler Toplumsal-Kültürel Dönüşüm Ernest Gellner ve Yüksek Kültürler Benedict Anderson ve Hayalî Cemaatler Miroslav Hroch ve Milli Hareketlerin Üç Evreli Gelişimi V. ARA YOL? MİLLİYETÇİLİK TARTIŞMASINA ETNO-SEMBOLCÜ KATKILAR Etno-sembolcü Yaklaşım Nedir? John Armstrong ve Tarihsel Bakış Açısı Anthony D. Smith ve Milletlerin Etnik Kökeni Etno-sembolcü Yaklaşımın Eleştirisi VI. MİLLİYETÇİLİK TARTIŞMASINI AŞMAK: YENİ YAKLAŞIMLAR Neden ‘Yeni’? Milliyetçiliğin Yeniden Üretimi: Banal Milliyetçilik Toplumsal Cinsiyet ve Milliyetçilik VII. SONUÇ YERİNE Milliyetçilik Tartışmasının Genel Değerlendirmesi Milliyetçiliği Anlamak: Analitik Bir Çerçeve Önerisi Geleceğe Bakış KAYNAKÇA DİZİN |
