| AVRUPA EĞİTİM TARİHİ - GENEL BİR BAKIŞ - Kemal Aytaç |
|
Avrupa Eğitim Tarihi, eğitim alanında etkili olmuş birçok düşünür ve akımı özetleyen bir kitaptır. Burada, ayrıntılara inilmeden fakat eğitim tarihiyle ilgili olarak genel ve bütünlüklü bir fikir sunulmaktadır. Herşeyden önce eğitimin tek bir boyutunun olmadığı birbirini besleyen birçok aşamadan geçerek günümüze kadar nasıl geldiği tezi didaktik biçimde özetlenmektedir. Antikler, eğitimi beden ve ruhun kusursuz bir uyumu olarak görürlerdi. Plutarch’a göre iyi yetenekler, ciddi olarak işlenmezse, bozulur; tıpkı işlenmeyen bir tarlanın bozkırlaşması gibi… 17. yüzyılda Fénelon, eğitime erken yaşlarda başlanmasının önemi üzerinde durur. Yüksek yetenekli çocukları, psikolojik yönden doğru alışkanlıklar yoluyla erken yaşta sabırlı, dengeli, neşeli ve sakin tutumlu yapmak mümkündür. Eğer bu yapılmazsa, çocuklar bütün hayat boyunca kaprisli ve huysuz olurlar. Montaigne, geleneksel ukala öğretmen tipi ile öğretim sistemini eleştirir. İnsan okul için değil, yaşam için öğrenmelidir der. Ona göre İnsanın ahlâken iyi olması, bilgili olmasından daha önemlidir. İnsan Latince ve Yunanca öğrenmek yerine, bilge olmaya çalışmalıdır. Bilgileri halka yaymayı amaç edinmiş Aydınlanma, pratik yönden topluma yararlı, akla uygun bilgileri esas almakta ve buna uygun düşen yeni bir eğitim ideali tespit etmek istemektedir. Fransız Devriminin zorunlu gördüğü bu eğitim zümresel bir eğitim değil, genel insan eğitimidir. Buna göre, herkes, mensup olduğu sosyal ve ekonomik menşeye bakılmadan, eğitim ve öğretimde eşit haklara sahip kılınmış olmalıdır. Karşıt bir görüş olarak ise Rousseau, mevcut kültür gibi geleneksel eğitimi de hiç beğenmemektedir. Mevcut eğitimin yetiştirdiği medenî insan (l’homme civil), kendi içerisinde son derece sarsılmış ve bozulmuş bir tiptir. Belki de en iyi tanımı Erasmus getirmiştir. Erasmus’a göre eğitim ve öğretim yoluyla ulaşılan asalet, doğuştan getirilen ve bayraklarla süslenen asaletten daha üstündür.
AVRUPA EĞİTİM TARİHİ ÖNSÖZ Birinci Bölüm ANTİK ÇAĞDA EĞİTİM Antik Çağ Eğitim İdealinin Genel Gelişimi 1. ANTİK YUNAN’DA EĞİTİM 1.1. Krallık devrinde Yunan Eğitimi (MÖ 1100-750 1.2. Yunan Şehir Devletlerinde Eğitim (MÖ 750-323) 1.2.1. Isparta Şehir Devletlerinde Eğitim 1.2.2. Atina Şehir Devletlerinde Eğitim 1.3. Yunan Eğitiminin Filozoflar tarafından Yeniden Temellendirilmesi 1.3.1. Sofistler 1.3.2. Sokrates (MÖ 470-399) 1.3.3. Platon (MÖ 427-347) 1.3.4. Aristoteles (MÖ 384-322) 2. HELLENİZM DEVRİNDE EĞİTİM Hellenizm Devrinin Genel Karakteristiği 2.1. Hellenist Devirde Okullar 2.2. Hellenizmde Yeni Felsefe Okulları 2.2.1. Stoacılar 2.2.2. Episkurosçular 3. ANTİK ROMA’DA EĞİTİM 3.1. Eski Roma Eğitimi 3.2. Roma Eğitimine Yunan Kültür Unsurlarının Girmesi 3.3. Roma’da Okullar 3.4. Roma’daki Düşünürlerde Eğitim Sorunu 3.4.1. M. T. Cicero (MÖ 106-43) 3.4.2. L. A. Seneca (MÖ 4- M. s. 65) 3.4.3. M. F. Quintilianus (M. s. 35-96 civarı) 3.4.4. C. Plutarch (46-125 civarı) İkinci Bölüm ANTİK HIRİSTİYANLIK İLE ORTA ÇAĞDA EĞİTİM 1. ANTİK HIRİSTİYANLIK’TA EĞİTİM (M. S. 500’LERE KADAR) 1.1. Hıristiyanlığın Eğitim İdeali 1.2. Antik Eğitimin Hıristiyanlaştırılması 1.3. Antik Hıristiyanlıkta Okullar 1.4. Aurelius Augustinus (354-430) 2. ORTAÇAĞDA EĞİTİM (500’LERDEN 1500’LERE KADAR) 2.1. “Skolastik” düşüncesi 2.2. Manastır Okulları 2.3. Şövalye Eğitimi 2.4. Meslek Korporasyonlarında Eğitim 2.5. Şehir Okulları 2.6. Üniversitelerin Kurulması Üçüncü Bölüm RÖNESANS DEVRİNDE EĞİTİM (15. VE 16. YÜZYILLAR) Rönesans Devrinin Genel Karakteristiği 1. HÜMANİZM AKIMI 1.1. Hümanizma’nın Eğitim İdeali 1.2. İtalya’da Hümanist Pedagoji 1.2.1. P.P.Vergerio (1370-1444) 1.2.2. V.R.d. Feltre (1378-1446) 1.2.3. A.S. Piccolomini (1405-1464) 1.2.4. M. Vegio (1406-1458) 1.3. Almanya’da Hümanist Pedagoji 1.3.1. D. Erasmus von Rotterdam (1467-1536) 1.4. Fransa’da Hümanist Pedagoji 1.4.1. G. Budé (1468-1540) 1.4.2. F. Rabelais (1499-1553) 1.4.3. M.d. Montaigne (1533-1592) 1.5. İngiltere’de Hümanist Pedagoji 1.5.1. Th. Elyot (1490-1546) 1.5.2. R. Asham (1516-1568) 1.5.3. R. Mulcaster (1530-1611) 1.6. İspanya’da Hümanist Pedagoji 1.6.1. J.L.Vives (1492-1540) 2. REFORMASYON AKIMI 2.1. Reformasyon’un Eğitim İdeali 2.2. M. Luther (1483-1546) 2.3. Ph. Melanchton (1497-1560) 3. KARŞIT REFORMASYON AKIMI Genel Karakteristiği 3.1. Cezvit Okul Örgütü Dördüncü Bölüm METOD ÇAĞINDA EĞİTİM (17. YÜZYIL) Metod Çağının Genel Karakteristiği -130 1. METOD ÇAĞININ ANA PEDAGOJİK EĞİLİMLERİ 1.1. Büyük Didaktikci ve Reformcular 1.1.1 W. Ratke (1571-1635) 1.1.2 J.A. Komensky (1592-1670) 2. ARİSTOKRAT EĞİTİM TEORİLERİ 2.1. J. Milton (1608-1674) 2.2. F.d.S.d.M.d. Fénelon (1651-1715) 3. PİETİZM AKIMINDA EĞİTİM 3.1. A.H. Francke (1663-1727) Beşinci Bölüm AYDINLANMA DEVRİNDE EĞİTİM Aydınlanma’nın Genel Karakteristiği 1. İNGİLİZ AYDINLANMASI 1.1. J. Locke (1632-1704) 2. FRANSIZ AYDINLANMASI 2.1. Materyalist ve Sansüalist’lerde Eğitim 2.1.1. J.O.d. Lamettrie (1709-1751) 2.1.2. E.B.d. Condillac (1715-1780) 2.1.3. C.A. Helvétius (1715-1771) 2.2. Ansiklopedicilerde Eğitim 2.2.1. D. Diderot (1713-1784) 2.3. Lâik Eğitim 2.3.1. L.-R.C. d. l.Chalotais (1706-1785) 2.4. Naturalist Eğitim 2.4.1. J.-J. Rousseau (1712-1778) 3. ALMAN AYDINLANMASI 3.1. Philantroplar Akımında Eğitim 3.1.1. J.B. Basedow (1724-1790) 3.1.2. Chr. G. Salzmann (1744-1811) 3.2. İnsanlık Eğitimi 3.2.1. G. E.Lessing (1729-1781) 4. FRANSIZ İHTİLÂLİNDE EĞİTİM PLANLARI 4.1. Fransız İhtilâlinin Temel İlkeleri 4.2. Eğitim Reformu Raporları 4.2.1. H.G.d.R.Cd. Mirabeau (1749-1791) 4.2.2. M.J.A.N.d.C. Condorcet (1743-1794) 4.2.3. L. M. Lepeletier (1760-1793) Altıncı Bölüm ALMAN KLASİK VE İDEALİSTLERİNDE EĞİTİM (1770 İLE 1840 ARASI) Genel Karakteristiği 1. YENİ HÜMANİZM 1.1. Genel Karakteristiği 1.2. J. G. Herder (1744-1803) 1.3. W.v. Humboldt (1767-1835) 2. AHLÂK EĞİTİMİ 2.1. I. Kant (1724-1804) 3. MİLLİYETÇİ EĞİTİM 3.1. J.G. Fichte (1762-1814) 4. ESTETİK EĞİTİM 4.1. J. Chr. Fr. Schiller (1759-1805) 5. DEVLETÇİ EĞİTİM 5.1. G.W.F. Hegel (1770-1831) 6. ÇOK YÖNLÜ ŞAHSİYET EĞİTİMİ 6.1. J.W. Goethe (1749-1832) Yedinci Bölüm VII- ENDÜSTRİLEŞME ÇAĞINDA EĞİTİM Genel Karakteristiği 1. SOSYAL EĞİTİM 1.1. J.H. Pestalozzi 2. EĞİTİCİ ÖĞRETİM 2.1. J. Fr. Herbart (1776-1841) 3. OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ 3.1. Fr. W.A. Fröbel (1782-1852) 4. HÜRRİYETÇİ EĞİTİM 4.1. L.N. Tolstoy (1828-1910) 5. SOSYALİST EĞİTİM 5.1. K. Marx (1818-1883) ve F. Engels (1820-1895) 6. POZİTİVİST EĞİTİM 6.1. A. Comte (1796-1857) 6.2. J.S. Mill 6.3. C. Darwin 6.4. H. Spencer (1820-1903) 7. İRRASYONALİST EĞİTİM 7.1. A. Schopenhauer (1788-1860) 7.2. F. Nietzsche (1844-1900) KAYNAKÇA |





…Baldıran hazırlanırken, Sokrates flütle yeni bir ezgi öğreniyormuş. ‘Ne işine yarayacak?’ diye sormuşlar. Sokrates, ‘Ölmeden önce bu ezgiyi öğrenmeye’ demiş…






