|
You need to upgrade your Flash Player.
|
| FELSEFE VE DOĞA BİLİMLERİ - Doğan Özlem |
|
 Felsefe tarihçileri, çoğunlukla, Yeni Çağ felsefesinin ve Yeni Çağ biliminin başlangıçlarını 17. yüzyıla götürürler. Gerçekten de modern doğa bilimlerinin doğuşu ve gelişimi, Yeni Çağ felsefesinin doğuşu ve gelişimiyle koşutluk gösterir. Ancak bu çift yönlü gelişim, birbirinden tamamen ayrı doğrultularda olmamış, tam tersine bu doğrultuların kesiştiği, iç içe geçtikleri, hattâ çakıştıkları noktalar, ayrıldıkları noktalardan daha fazla olmuştur. Öyle ki, Yeni Çağ felsefesi tarihi, felsefe ile bilimler arasındaki karşılıklı etkileşimin sayısız örnekleriyle doludur. Ayrıca felsefe, doğa bilimleri üzerine düşünmeyi, bir doğa bilimi eleştirisi geliştirmeyi, daha 17. yüzyıldan başlayarak hiç de ihmal etmemiştir. Öyle ki, doğa bilimleri, dayandıkları ilkeler ve uyguladıkları yöntemler açısından, daha bu dönemde bir felsefi refleksiyonun ve sorgulamanın konusu kılınmışlardır. Hume’un doğa bilimini var kılan temel ilkelerden biri olan nedensellik ilkesi üzerine 18. yüzyılın ilk yarısında geliştirdiği köktenci eleştiriden sonra, aynı yüzyılın ikinci yarısında Kant, günümüzde yeniden güncelleşen ve bu kitabın ilerideki bölümlerinde üzerinde durulacak olan bir bilim eleştirisi ortaya koymuştur. Ancak Hume’dan ve Kant’tan sonra, bilim üzerine bu refleksiyon ve sorgulama, geçen yüzyılın sonlarına ve hattâ 20. yüzyılın başlarına kadar, kesik, süreksiz, bölük pörçük ve etkisiz kalmıştır. Bunda, doğa bilimlerinin sonuçlarının endüstriyel ve teknolojik uygulamalarla toplum yaşamına getirdiği katkıların büyük rolü olmuş, özellikle Aydınlanma felsefesinin en tipik göstergesi olan ilerlemeci dünya görüşü, en büyük desteğini ve tanıtını bilimde (doğa biliminde) bulmak istemiştir. Böylesine itibarlı bir konuma sahip olan bilim karşısında, bazı filozofların bir bilim eleştirisi geliştirmek konusunda bilinçli veya bilinçsiz bir otosansür uyguladıkları bile tahmin edilebilir. Bilime duyulan güven öyle bir dereceye varmıştır ki, bilim karşısında felsefenin gereksizliğini ve yararsızlığını ileri sürenlere, hattâ felsefeye ölüm ilânları çıkartanlara rastlanmıştır.
Bu tartışma çerçevesinde kitapta, felsefe ve doğa bilimlerinin temel karakteristikleri yorumlanmakta, her iki alanın ortaya çıkış şekilleri, birbiriyle ilişkisi ve barındırdığı yöntemsel sorunlar, klasik düşünsel akımların yeniden gözden geçirilmesi suretiyle okuyucuya sunulmaktadır.
FELSEFE VE DOĞA BİLİMLERİ Birinci Bölüm I. BİLİMİN NİTELİKLERİ VE TANIMI İkinci Bölüm I. EPİSTEMOLOJİDE BİLGİ, BİLİMSEL BİLGİ Üçüncü Bölüm I. DOĞABİLİMSEL YÖNTEM Dördüncü Bölüm I. Doğa Bilimlerinde Kavram Oluşturma Beşinci Bölüm I. DOĞA BİLİMİ VE DENKLİKÇİ DOĞRULUK ANLAYIŞI Altıncı Bölüm I. DOĞABİLİMSEL NESNELLİK VE TARİHSELLİK Ek Giriş DOĞAN ÖZLEM (1944-) Doğan Özlem, 1944’te İzmir’de doğdu. Yüksek öğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Bölümü’nde tamamladı. 1971-1974 arasında Almanya’da çeşitli işlerde çalıştı. 1974’te, mezun olduğu bölümde doktoraya başlayan Özlem, Max Weber’de Bilim ve Sosyoloji (1990) adıyla yayımlanan tezini 1979’da tamamladı. Yüksek öğrenimi ve doktora çalışması sırasında (1967-1979) Almanya’da ve Türkiye’de işçi, büro memuru, sendikacı, muhasebeci ve yönetici olarak çalıştı. 1980’de, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nde asistan olarak göreve başladı. 1988’de doçent, 1993’te profesör oldu. Muğla Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nde başkanlık yaptı. Çok sayıda kitabı ile Cassirer, Rothacker, Hühnerfeld, Jung, Heidegger ve Dilthey’dan çevirileri bulunan Doğan Özlem, 2007 yılından bu yana Yeditepe Üniversitesi’nde öğretim üyeliği görevini sürdürmektedir.
|
