| BURJUVA - Werner Sombart |
Sombart’ın bu klasik çalışması burjuvazi üzerine kaleme alınmış bir şaheser sayılmalıdır ve tarih sahnesinde burjuvazinin yarattığı büyüyü anlayabilmek için Sombart’ın eserine tekrar tekrar dönmek gerekir.
Burjuvazi… XIV. yüzyıl Floransa doğumlu... “La sollicitudine e cura delle cose, cioe la masserizia”... (İyi bir ev sahibi ekonomik yaşantısını akla uygun bir hale getirir)... Toplumu ataletten kurtaracak yeni bir güç ortaya çıkıyor. Dünyayı bir ‘tasarım’ olarak görüp onu kendi idealleri için yeniden var eden, daima projeler üreten, dinamik ve maceraperest bir sınıf… Geçmişte hiçbir ‘dönüşüm’ ideali burjuvazinin yarattığı bu doğal ve taze güce erişemiyor. Kime gerçek bir ‘burjuva’ denir? Nasıl bir tiptir burjuva? Hangi karakter özelliklerini sergiler? Her şeyden önce doğuştan bir burjuvanın salt para kazanma ve servet edinme tutkusuyla yola koyulmadığı çok açıktır. Düzen ve disiplin, yaratıcılık ruhu, alışkanlık ve deneyimlerin zenginliği, ruh ve zekâ arasında sağlanan mükemmel denge burjuva erdemleri arasında sayılıyor. O, ibadet eder gibi huşu ile çalışıyor. Zamanı idare eden sihirli gücü yakalıyor. Modern devirlerin rasyonalitesine gelmeden önce, gündelik hayatın bu sınıf sayesinde nasıl yavaş yavaş değiştiğini, ölçü, zaman, hız, hesap vb. unsurların başlangıçtaki bu değişimini adım adım izlemek gerek. Kitap boyunca yazar birçok tezin yanında o ünlü tezini ayrıntılarıyla işlemektedir: Tinsel ve ruhsal öğelerin ekonomik yaşama olan etkisi... Sombart’ta burjuvazi bir ‘Zihniyet’ olarak vardır ve modern dünyanın derin kökleri bu Zihniyet’e kadar uzanmaktadır. Sombart, yapıtını şu ironiyle takdim etmektedir: “Zeki bir adam bir gün iyi bir kitabın tek bir tümceyle özetlenebileceğini söylemişti. Eğer bu doğruysa benim kitabım iyi kitaplar kategorisine sokulamaz, tek tümcede ısrar edildiği takdirde şöyle bir şey söylememizde umarım bir sakınca yoktur: Kapitalist zihniyet sorununun doğası ve kökenleri olağanüstü bir şekilde karışık olup, bugüne kadar sanılandan ve sandığımdan çok daha karmaşık bir şeydir.”
BURJUVA Çevirenin Önsözü Yazarın Önsözü GİRİŞ I. Ekonomik Yaşamın Zihinsel Unsurları II. Kapitalizm Öncesi Ekonomik Zihniyet BİRİNCİ KİTAP KAPİTALİST ZİHNİYETİN GELİŞME SÜRECİ BİRİNCİ BÖLÜM: GİRİŞİMCİLİK ANLAYIŞI/RUHU III. Altın Tutkusu ve Para Aşkı IV. Çeşitli Zenginleşme Araçları a)Şiddet Aracılığıyla Zenginleşme b)Sihir Yoluyla Zenginleşme c)Zihinsel Yönteme (Yaratıcılık Yeteneğine) Başvurarak Zenginleşme d)Para Aracılığıyla Zenginleşme V. Girişimcilik Anlayışı/Ruhu Üzerine 1.Fatih 2.Örgütleyici 3.Müzakereci VI. İlk Girişim Biçimleri 1.Askerî Seferler 2.Büyük Toprak Mülkiyeti 3.Devlet 4.Kilise VII. Belli Başlı Kapitalist Girişimcilik Çeşitleri 1. Korsan/Hırsız 2. Feodal Beyler 3. Devlet Memurları 4. Spekülatörler 5. Tüccarlar 6. Zanaatkâr İKİNCİ BÖLÜM: BURJUVA ZİHNİYETİ VIII. Burjuva Erdemleri 1.Düzenin Kutsal Ruhu (“Sancta Masserizia”) 2.İş Ahlâkı IX. Hesap Kitap ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: KAPİTALİST ZİHNİYETİN ULUSAL GÖRÜNÜMLERİ X. Kapitalizme Özgü Çeşitli Yöntemler XI. Çeşitli Ülkelerde Kapitalist Zihniyetin Gelişimi 1. İtalya 2. İspanya Yarımadası 3. Fransa 4. Almanya 5. Hollanda 6. Büyük Britanya 7. Amerika Birleşik Devletleri DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: GEÇMİŞTE VE GÜNÜMÜZDE BURJUVA XII. Eski Moda Burjuva XIII. Modern Ekonomi İnsanı İKİNCİ KİTAP KAPİTALİST ZİHNİYETİN OLUŞMASINI SAĞLAYAN UNSURLAR (KAPİTALİST ZİHNİYETİN KAYNAKLARI) GİRİŞ XIV. Sorun BİRİNCİ BÖLÜM: BİYOLOJİK TEMELLER XV. Çeşitli Burjuva Tipleri 1.Girişimci Tipin Özellikleri 2.Burjuva Özellikleri XVI. Etnik Özellikler İKİNCİ BÖLÜM: AHLÂKİ ÖZELLİKLER XVII. Felsefe XVIII. Dinî Etkiler 1. Katolikler 2. Protestanlar 3. Yahudiler XIX. Katolik İnancı XX. Protestan(lık) İnancı XXI. Yahudi İnancı XXII. Ahlâki Özelliklerin Kapitalist Zihniyetin Yaygınlaşmasına Katkıları ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: TOPLUMSAL KOŞULLAR XXIII. Devlet XXIV. Göçler 1.Yahudi Göçleri 2.Hıristiyan, Özellikle de Din Alanındaki Zulümlerden Kaçan Protestan Göçleri 3.Deniz Ötesi Toprakların, Özellikle de Amerika Birleşik Devletleri’nin Kolonileştirilmesi XXV. Altın ve Gümüş Madenlerinin Bulunması XXVI. Teknik XXVII. Kapitalizm Öncesi Meslekler XXVIII. Kapitalizmin Özü XXIX. Sonuç: Geçmişe Yönelik Kısa Bir Değerlendirme ve Geleceğe Yönelik Öngörü Denemesi Dizin
|













