“GERİCİLİK” DALGASI

Tutarsızlıkların bizleri tasalandırmadığı ve sorumsuzluğun toplumsal uyum hâlinde rasyonelleştiği bir dönemde taraflar neyi amaçladıklarının bilincinde olmayan bir dil oluşturdu. Öncelikle bu dil tarafların referans­larını, yeniden üretebileneleştiren bir üst dil ihtiyacını karşılayacak zih­niyete dönüştürmenin uzağındaydı. Yalnızca biçimsel doğrularla hareket eden (toplumsal hareketliliği sosyolojik işlevlerle mantığa tâbi kılan) bu dil sonrasında taraflarda kendini oluşturamamanın öylece sıkıntısını ya­rattı.

Siyasal tasavvurlarımız (esasen iktidara yönelik popülist eleştiriler) pratikte siyasal edilgenliğe, politik iradeyi besleyen siyasal aktörler meşru kuvvet tekelinin hazırlayıcısı rolüne büründü. Bu koşullarda her cesurâne tanım arkasından tanımsızlığı, her tehditkâr üslup (‘gericilik’te olduğu gibi) uzun bir tarihe yayılan belirsizliği beraberinde getirdi.
“Gericilik” nedir sorusuyla amaçlanan sözü edilen alışkanlıklara eleş­tiri getirebilmek ve şematik bütünlükleri, tutarlılıkları ve içsel doğruları kaybettiğimizde nasıl düşündüğümüzün özeleştirisini yapabilmektir. 

“Gericilik” nedir sorusuyla hatırlatılmak istenen iktidar ve denetleme tutkusunun oluşturduğu değer hükümlerinin toplumsal krizlerdeki etkile­rinin gözden geçirilmesidir.
Bu soruyla hedeflenen popülist söylemlerin geliştirdiği “ilericilik-ge­ricilik” ayrımlarının indirgeme ve yoksayma özelliklerini göstermektir.

Amaçladığımız, bir toplumda “gericilik” kavramının kullanımındaki sosyo-psikolojik yapıyı öğrenmek, tarihin belli dönemlerinde ‘tepkisel’ hareketlerin niçin “gericilik” olarak değerlendirildiğini anlamak, geriye-geçmişe dönüş ve ilerleme düşüncesi arasındaki felsefî / zamansal ilişkiyi konumlandırmak; konuya gündem dışı bir bakış getirmek, ‘dalga’lanmaları kırmak, korkuyu atmak ve buradan hareketle ayakları zemine sağlam basan kuşatıcı bir etik geliştirmektir.

Gericilik
Nuray Mert
Gericilik

Mehmet Ali Kılıçbay
Bir “Tarih Okuma Tarzı” Olarak Gericilik

Ömer Laçiner
Geçersizleşen Ama Yenilenmesi Gereken Bir Koordinat

Ahmet İnam
Yobaz Yaratan Dünyayı Anlamaya Doğru...

Selçuk Akşin Somel
“Gericilik”, “İlericilik” ve Aydınlar

Mehmet S. Aydın
“İrtica”ya İlişkin Bazı Düşünceler

İlhami Güler
Gericiliğin Gerçek ve Enstrümantal Tabiatı Üzerine

Mehmet Bayraktar
“Gericilik” İçi Boş Bir Sözcük

(Bir) Devrim / Muhafazakârlık / Demokrasi
Halil İnalcık
Büyük Bir Devrim: Hilâfetin Kaldırılması ve Lâikleşme

Süleyman Seyfi Öğün
Türk Muhafazakârlığının Açık İkilemleri Üzerine

Ahmet Arslan
İslâm, Demokrasi ve Türkiye

Kayran
Efkan Bahri Eskin
Metafizik ve Gericiliğin Metafiziği

Yasin Ceylan
İnanç, Bilim ve Felsefe Üçlemine Yeni Bir Yaklaşım

Yaşama Alanı
Berrak Burçak
II. Abdülhamit Devrinde İslâm ve Batılılaşma Karşısında Kadının Konumu

Feryal Tansuğ
II. Meşrutiyet Döneminde İslâmcılık ve Şeyhülislâm Musa Kâzım Efendi

Kenz
Paul Edward Gottfried
Antagonizma Olarak Politika

Heikki Saari
R. G. Collingwood’un Mutlak Ön-Kabuller Öğretisi