YURTTAŞLARDAN BİR MÜZAKERE

Özgürlük isteğinin düşünme eyleminde yozlaşmanın bir sebebi olduğunu söyleyen antik gelenek, farklı yönelimlerden yoksun, uyum içinde yaşı­yordu. Bu kavrayışa göre “sorgulama düşüncenin softalığıdır”. Çünkü yaşamın her safhası “özdeşlik” ilkesini seyreden bir yapıdaydı. “Dü­şün­me” ile “varlık” arasında geçişlilikleri olmayan hiçbir mesafe yoktu. Ah­lâ­kî tutum, tecrübeyle kazanılan bir süreç değil, bizzat “ortak iyi” anla­yı­şı­nın sembolüydü. Yurttaşların istisnalar da dahil şehir hayatında kuru­lan siyasetlerindeki iradesi yönetim iradesiyle örtüşebiliyordu. Gü­nü­müzün “otorite” çözümlemelerinden farklı olarak, yönetimi elinde tutan muk­tedir sınıf ancak “erdem”li olmanın gereğini yerine getirenler­den seçilirdi. Bu tür sayısız örneklerle kadim düşünce çelişkisiz bir top­luluğu oluşturuyordu.

Modern düşüncenin alışkın olduğumuz iki yanlılıkları, genel bir kav­rayışı yakalamakta zorlandığımız bölümlenmiş bir dünya tasarımı getir­miştir. Mac Intyre adalet üzerinde yoğunlaştığı çalışmasında, bilimsel tek­­nolojik gelişmişliğin yok olduğu ve insanların eski birikimlerinden kopuk, teorik dağınıklık içinde, yeniden kurmaya çalıştıkları bir dünyayı hayal eder. Artık, geleneksel zihnî oluşumlar yerine, yıkıntılar arasında, bağlamları olmayan fragmanlar uçuşacaktır. Ona göre söz konusu olan bi­ri­kimsel ilerleme değil ama moralite olursa, o zaman hayalî örneğin bir ben­zeriyle karşı karşıya bulunmadığımız görülecektir. Öyleyse alenî olan­la mahrem olanın, rasyonel olanla akıldışının, insanî olanla karşıtının yer değiştirmeye çalıştığı gerilimli bir dünyada, nelerin kamusal nelerin özel olmasına gerektiğine ilişkin her tasarım kendinden yeterince emin görünmemektedir. Çalışmamız tümüyle bu sorgulamanın (dev­let/toplum/ birey ilişkisinin) hazırlığıdır.

Kamusal alanla ilgili tartışmaların yapıldığı yerlerde ciddi bir tem­siliyet meselesi kendini hissettirmektedir. Ancak sorunu salt temsiliyet ve katı­lım meselesine indirgediğimizde kamusal alanın sınırla­rını baştan da­ralt­mış oluruz ki, bu tehlikenin altını sık sık çizmekte fayda gördük. Ön­ce­likle kültürel ve tarihsel krizlerin nedenleri etraflıca anla­şılmalıdır.

Diğer taraftan “Siyasal akıl üreten bir kamusal topluluk”tan söz edili­yor: Bu topluluğun “kamusal akıl yürütme”, muhalefet (sivil top­lum), ile­ti­şim (ile­tilebilirlik), sanat, edebiyat, mekân, polemik, siyasal hiciv vb. ik­ti­darı ayrıştırabilecek bu tür güçlü ve güvenilir araçları “doğ­rudan” kul­lanma salâhiyeti var mıdır?

Tekrar başa dönecek olursak, düşünme eyleminin yozlaşmaması an­cak “or­taklaşa”lığın kamusal alanda yetkinliğince ele alınmasıyla müm­kün­dür.

Bu müzakerenin gerçekleşmesi isteğiyle...
 

TARİHÇİNİN GÖZLEMİ
Halil  İnalcık
Türkiye Cumhuriyeti ve Osmanlı

KAMUSAL ALAN
Etyen  Mahçupyan
Osmanlı’dan Günümüze Parçalı Kamusal Alan ve Siyaset

Süleyman Seyfi  Öğün
Kamusal Hayatın Kültürel Kökleri Üzerine: Sennett, Habermas, Abdülaziz Efendi

E. Fuat  Keyman
Kamusal Alan ve “Cumhuriyetçi Liberalizm”: Türkiye’de Demokrasi Sorunu

Ömer  Çaha
İdeolojik Kamusalın Sivil Kamusala Dönüşümü

Ferda  Keskin
Kamusal Alan ve Yalın Yaşam

Cem  Deveci
Siyasetin Sınırı Olarak Kamusallık: Arendt’in Kant’tan Çıkarsadıkları

Efkan Bahri Eskin
Kamusal Değişimin Psikopatolojisi

Mümtaz’er  Türköne
Cumhuriyet’in Kamusal Alanı

SİVİL TOPLUM & VATANDAŞLIK
Mahmut  Mutman
Sivil Toplum Tartışması

Ahmet  İçduygu & E. Fuat Keyman
Globalleşme, Anayasallık ve Türkiye’de Vatandaşlık Tartışması

Halime  Karakaş
Sivil İtaatsizlik Ne Kadar İtaatsiz?

MEKÂN
Ahmet  İnam
Hânemizdeki Sır

Kerem  Ünüvar
Osmanlı’da Bir Kamusal Mekân: Kahvehâneler

KADIN
Hatice Nur  Erkızan
Aristoteles’te Akılsallığın Kavranımı ve Kadın

Songül Demir
Kamusal Alanın Belirlenmesinde Ben ile Ötekinin Yeri

KENZ
Jean Pierre Vernant
Kent Devlette Birey