• Alışveriş sepetiniz boş!

  • Stokta Yok
    Oyunlar ve İnsanlar

Oyunlar ve İnsanlar

Roger Caillois

  • 0,00 TL

  • Stok Durumu: Stokta Yok

Etiketler: Doğu Batı Kitaplar, Doğu Batı Antropoloji, Roger Caillois, Haldun Bayrı

Fransız sosyolog ve filozof Roger Caillois’nın kült eseri Oyunlar ve İnsanlar, insanlık tarihini oyunun merceğinden okuyan bir başyapıttır. Caillois, oyun oynamayı yalnızca çocukça bir eğlence ya da boş zaman aktivitesi olarak görmez. Aksine onu, kültürün, hukukun, sanatın ve toplumsal kurumların temelini oluşturan kurucu bir unsur olarak tanımlar.

Düşünür bu öncü çalışmasında oyunları; yarışma (agôn), şans (aléa), -mış gibi yapma (mimicry) ve baş dönmesi (ilinx) olmak üzere dört temel kategoriye ayırır. Kuralların disiplini ile özgürlüğün coşkusu arasındaki o hassas dengeyi kusursuz biçimde inceler. Antikçağ’ın ritüellerinden modern dünyanın kumarhanelerine, borsadan profesyonel spor müsabakalarına kadar uzanan geniş bir yelpazede, toplumların karakterini oynadıkları oyunlar üzerinden analiz eder. Bir toplumun neleri kutsal saydığını, kurallara nasıl bağlandığını ve kaderi nasıl anlamlandırdığını keşfetmek, o toplumun oyun biçimlerine bakmaktan geçer. Roger Caillois; disiplinlerarası yaklaşımı, oyun tipolojisi, mimetizm (taklit) ve kutsal üzerine geliştirdiği teorilerle sosyoloji, psikanaliz, edebiyat eleştirisi ve modern oyun çalışmaları alanlarında çok sayıda önemli ismi derinden etkilemiştir. Jacques Lacan, Georges Bataille ve Jean Baudrillard bu isimler arasındadır.

Ayrıca Caillois’nın oyun ve kültür ilişkisi üzerine kurduğu sosyolojik çerçeve, Türkiye’deki tiyatro ve kültür tarihçiliğinde de izler bırakmıştır. Metin And, oyunun kültürel kökenlerini ve ritüelleri çözümlerken Huizinga ile birlikte Caillois’nın şans, rekabet ve taklit kategorilerine sıklıkla atıfta bulunmuştur.

  • Yazar: Roger Caillois
  • Kitabın Başlığı: Oyunlar ve İnsanlar: Maske ve Baş Dönmesi
  • Fransızca Özgün Metin: Les jeux et les hommes: Le masque et le vertige
  • Çeviren: Haldun Bayrı [Fransızca]
  • Yayına Hazırlayanlar: Taşkın Takış, Ufuk Coşkun
  • Kapak Tasarımı: Mr. Z & Z
  • Dizi Bilgisi: Doğu Batı Yayınları - 483; Antropoloji Dizisi - 31
  • Basım Bilgileri: 1. Basım: Haziran 2026
  • Sayfa Sayısı: 263
  • ISBN: 978-625-6194-57-1
  • Boyutları: 13,5 x 21

Giriş


BİRİNCİ BÖLÜM

I. Oyunun Tanımı

II. Oyunların Tasnifi

III. Oyunların Topluma Yönelikliği

IV. Oyunlardaki Bozulma

V. Çıkış Noktası Oyunlar Olan Bir Sosyoloji için


İKİNCİ BÖLÜM

VI. Oyunların Genişletilmiş Teorisi

VII. -mış Gibilik ve Baş Dönmesi

VIII. Yarışma ve Tesadüf

IX. Modern Dünyada Yeniden Canlanmalar


TAMAMLAYICI METİNLER

I. Şans Oyunlarının Önemi

II. Pedagojiden Matematiğe

 

DOSYA

Böceklerde mimicry

Meksika volador’undaki baş dönmesi

Kapuçin maymunundaki yok etme sevinci

Para makinelerinin gelişmesi. Yol açtıkları çılgınlık

Şans oyunları, yıldız falları ve bâtıl inanç

Karıncalardaki “uyuşturucu” düşkünlüğü

Topluluğa törenle kabul edilme/yetişkinliğe geçiş mekanizması

Siyasi iktidarın maskeler yoluyla icrası

Yıldızla özdeşleşmenin yoğunluğu. Bir örnek: James Dean kültü.

Baş dönmesinin düzenli toplumlarda canlanması: 31 Aralık 1956’da Stockholm’deki olaylar.

Maske: Aşk entrikasındaki ve siyasi komplodaki gizem ve endişenin simgesi; şaibeli karakteri

Dizin

Roger Caillois

Roger Caillois (1913-1978) Reims’de doğar. Klasik edebiyat öğreniminden sonra, Yüksek Öğretmen Okulu’na kabul edilir ve dilbilgisi doçentliği alır. 1938’de, Georges Bataille ve Michel Leiris ile birlikte, toplum yaşamında kutsalın tezahürlerini incelemeye yönelen “Collège de Sociologie”yi kurar. 1940’tan 1945’e kadar, Buenos Aires Fransız Enstitüsü’nü kurduğu ve Les Lettres françaises adlı bir derginin yayınını başlattığı Güney Amerika’da bulunur. Fransa’ya dönünce, Gallimard Yayınevi’nde Borges, Neruda ve Asturias gibi Latin Amerika’nın büyük yazarlarını yayımlayacak olan “La Croix du Sud” dizisine öncülük eder. 1948’de, UNESCO’da önce edebiyat, sonra da kültürel kalkınma bölümünün idaresini üstlenir ve bu çerçevede, insan bilimleri dergisi Diogène’i kurar. 1971 yılında Fransız Akademisi’nde Jérôme Carcopino’dan boşalan yere seçilir. 1978’de, ölümünden az önce, edebiyat dalında Büyük Ulusal Ödül’ü (le Grand Prix national des lettres), Le fleuve Alphée (“Alpheiós Irmağı”) adlı eseri için Marcel Proust Ödülü’nü ve Avrupa Deneme Ödülü’nü (Prix européen de l’essai) art arda alır. Bu üç ödül, en tanınmışları Mitos ve İnsan (Le Mythe et l’homme), İnsan ve Kutsal (L’Homme et le sacré), Oyunlar ve İnsanlar (Les Jeux et les hommes) ve “Genel Estetik” (Esthétique généralisée) olan, esasen deneme dalında, hayli verimli bir külliyatı onurlandırmıştır.

Haldun Bayrı

1961’de İstanbul’da doğdu. Galatasaray Lisesi mezunu. 1981-1986 yılları Fransa’da yaşadı. Geçimini sağlamak zorunda olduğundan, coğrafya öğrenimi için gittiği Sorbonne Üniversitesi’ni bıraktı ve Société Française du Livre’de çalıştı. Türkiye’ye döndükten sonra Metis Yayınları’nda redaktörlük ve editörlük yaptı. Türkçeye ilk çevirisi Daryush Shayegan’ın Yaralı Bilinç’i (1991 ve Melez Bilinç, 2013), Fransızcaya ilk çevirisi Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Yaz Yağmuru (Pluie d’été, Actes Sud, 2006). Metis Yayınları’na çevirdiği diğer yazarların bazıları: Claude Lévi-Strauss (Irk ve Tarih, 1985; Hepimiz Yamyamız, 2014; Uzaktan Yakından, 2018), E. M. Cioran (Burukluk, 1993; Tarih ve Ütopya, 1999; Çürümenin Kitabı, 2000; Zamana Düşüş, 2020), Olivier Roy (Küreselleşen İslam, 2003; Kayıp Şark’ın Peşinde, 2015; Dünyanın Düzleşmesi, 2024). Doğu Batı Yayınları’nda Fransızcadan yaptığı diğer çevirileri: Roger Caillois, İnsan ve Kutsal, 2023; Mitos ve İnsan, 2025.