İntiharın Tarihi

Giriş

Birinci Kısım
Miras: Bastırılmış Bir Soru

1. Ortaçağ’da İntihar Ayrımları

Ortaçağ’da Sıradan İntiharın Kroniği

Soylu “İntihar Vekilleri”

Edebiyatta İstemli Ölüm

Her Sınıfta İntihar

Yahudilerin ve Heretiklerin (Sapkınlar) İntiharları

İbrani Toplumunda İntihar

2. Ortaçağ Mirası: Delilik ve Umutsuzluk Arasında

“Ben Koyunlarımın Uğruna Canımı Veririm”

Gönüllü Şehitlik

Aziz Augustinus ve İntiharın Yasaklanması

İntihar Karşıtlığının Toplumsal ve Siyasi Koşulları (5.-10. Yüzyıllar)

İntihar Yasağının Tanrıbilimsel Temelleri

Sorumlu: Şeytandan Gelen Umutsuzluk

İntihar Edenlere Dinî ve Dindışı Cezalar

Ortaçağ’da İntihar Uygulaması

Sık Sık Kullanılan Bir Mazeret: Delilik

Birkaç Hoşgörü Belirtisi

3. Antik Miras: Zamanında Çekip Gitmeyi Bilmek

Yunanlarda Görüş Çeşitliliği

Platon’un Nüansları ve Aristoteles’in Reddi

Arkaik Roma’nın Kaygıları

Yurttaşın İntihar Karşısındaki Özgürlüğü

Taedium Vitae

Yaşlılık ve İntihar

Siyasi İntiharlar

İntihar Düşmanlığına Doğru

İkinci Kısım
Rönesans: Önce Dile Getirilmiş, Sonra Bastırılmış Bir Soru

4. Birinci Rönesans: İntihar Muammasının Yeniden Keşfi

Rakamlar Sorunu

İngiliz Hastalığı

Edebiyatta Antikçağ İntiharına Dönüş

İntihar, İnsanlığın Acılarına Ütopik Çözüm

Umutsuzluğun Saldırısı ve Katolikliğin Karşı Saldırısı

Protestan Dünyasında İntiharın Şeytana Bağlanması

Hukukun Değişmezliği

İntihar: Delilik mi Yoksa Bilgelik mi? Brant’tan Erasmus’a

Yeni İntihar: Onur ve Mutlak (Faust) Arzusu

Bireyciliğin Yükselişi ve Birer Kaygı Etkeni Olan Geleneksel Değerlerin Tartışılması

5. Olmak ya da Olmamak? Avrupa’nın İlk Bilinç Bunalımı (1580-1620)

Shakespeare, Hamlet, 1600

Sidney ve Montaigne’in Soruları

Charron’dan Bacon’a: İnceleme Konusu İntihar

John Donne’un Biathanatos’u

John Donne, Galileo’nun Çağdaşı

Duvergier de Hauranne Bazı İntiharlara Hak Verir

Melankolinin Yükselişi. Robert Burton

Romanda İntihar Tartışması

Tiyatroda İntihar

Shakespeare ve İntihar: Sorudan Alaya

Edebî İntihar, Şaşkın Bir Toplumun Sembolik Kurtuluşu

Çağın İntihar Uygulamasına Olan İlgisi

6. 17. Yüzyılda Otoritelerin Yanıtı: İntiharın Cezalandırılması

Kazuistler ve İntihar

Katolik Ahlâkçıların Tereddütleri

Jean-Pierre Camus’nün Bulanık Ahlâkı

Protestan Tanrıbilimciler ve Ahlâkçılar

Thomas Browne ve Varoluşsal İntihar Sorunu

Yine Şeytan

Hukukçularda Görüş Farklılıkları

Tıp ve İntihar Nedeni Delilik

Baskının Yumuşaması ve 1670 Kararnamesi

İntihar: Soylu ve Ruhban Sınıfına Tanınmış Bir Ayrıcalık mı?

7. 17. Yüzyılda Sorunun Devam Etmesi ve İntihar Vekilleri

İntihar Sayılarının İstikrarı

İntihar ve Veba

Dolaylı Bir İntihar: Düello

Bir Sığınak: Edebiyat

Felsefi ve Ahlâki Tartışma

Dinî Bir Vekil: “Yok Oluş” Tinselliği

Bir Çare: Dindar Hümanizm

Jansenizmin Muğlâklığı

Üçüncü Kısım
Aydınlanma Çağı: Güncelleştirilmiş ve Suç Olmaktan Çıkarılmış Bir Soru

8. “İngiliz Hastalığı”nın Doğuşu (1680-1720)

Thomas Creech’ten George Cheyne’e: The English Malady

Bir Sözcüğün Doğuşu: Suicide (İntihar)

İstatistikler ve Basın

Yeni ve Eski Nedenler

İngiliz Aristokrasisi ve İntihar

İntihar Karşıtı Kitaplar

Artan Hoşgörü (İngiltere ve Fransa)

Fransa’da Soylu ve Ruhban Sınıfı İntiharlarının Yeniden Artması

İstemli Ölüm Düşüncesinin Sıradanlaşması

Hapishanede İntihar ve Hükümetin Kaygısı

Kazuistlerin Sertleşen Tutumu

Ruhani İkameler ve Uygulamadaki Hoşgörü

Ve İkilem Belirir

9. Aydınlanma Çağında İntihar Tartışması: Ahlâktan Tıbba

Bir Gösterge: İntihar Karşıtı Kitapların Artması

Dinsel Karşıtçılık

İngiltere’de İntihar Karşıtı Kitaplar

Filozoflar: İntihardan Yana mı?

Edebiyatta İntihar: Epikurosçu İncelik mi Yoksa Bir Şeytan Çıkarma mı?

Montesquieu’nün Açıklamaları

Voltaire: “Kendini Öldürmek Kibar İnsanlara Göre Değildir”

Filozofların Tereddütleri

İntihar ve Delilik

10. Seçkin Sınıf: Felsefi İntihardan Romantik İntihara

Smithler’in İntiharı (1732)

David Hume’un İncelemesi

d’Holbach ve Chamfort: “Ölüm Umutsuzluğun Tek İlacıdır”

Felsefi İntihar Yılları

1773 Yılı Noeli: “Dünya Sahnesinden Bıktık”

İngiliz Aristokrasisinde İntiharlar Felsefe mi Yoksa Kumar mı?

Romantik İntihar: Lyonlu Âşıklar ve Rousseau

Goethe, Romantik (Werther) ve Felsefi İntiharın (Faust) Üstadı

Chatterton ve Werther ile Faust’a Yeni Rakipler

Madame de Staël ve İntihar İncelemesi

11. Halk: Sıradan İntiharın Devam Etmesi

Kırsal Bretonya’da İntiharın Kroniği

Cezaların Azalması

18. Yüzyılın İkinci Yarısında İntiharın Artması

İntihardan Bahsedilmeli mi?

İntiharın Suç Sayılmaması Lehinde İçtihat

Kilise Yaşantısı ve Askerî Yaşantı: Ölüm Düşüncesinden Ölme Eylemine

Son Söz: Devrimden 20. Yüzyıla ya da Özgür Tartışmadan Sessizliğe

Devrimci Hükümetlerin İntihar Karşısındaki Güvensizliği

Cato ile Werther’in Sentezi

Devrimci ve Karşı Devrimci İntiharlar: Brutus ve Şehitlerin Dönüşü

Sıradan İntiharın Değişmezliği

19. Yüzyıl ve İntiharın Suç Sayılması

Sosyoloji, Psikanaliz, Tıp ve İntihar

Tartışmanın Zorunluluğu

Sonuç

Kaynakça
Dizin

Georges Minois

27 Haziran 1946’da Athis-Mons’da doğdu. Fransız entelektüel geleneğinin akademiyi aşan, zihniyet ve kültür tarihçiliği (l’histoire des mentalités) alanındaki özgün ve üretken temsilcilerinden biridir.

Minois, Fransa’nın seçkin akademik basamaklarından biri olan École normale supérieure (Cachan) bünyesindeki eğitimini 1966 kuşağında tamamlamıştır. Ardından, Fransız akademik sisteminin prestijli ünvanı olan “agrégation” derecesini kazanmış ve Rennes-II Üniversitesi bünyesinde, ünlü tarihçi André Chédeville danışmanlığında doktora tezini savunmuştur. Akademik yetkinliğini felsefe, teoloji ve edebiyat alanlarında taçlandırarak hem “Tarih Doktoru” hem de üst düzey bir akademik ünvan olan “Devlet Edebiyat Doktoru” (Docteur d’État ès lettres) payelerini almıştır. Ernest Renan Lisesi’nde tarih ve coğrafya profesörü olarak 2007 yılına kadar ders vermiştir. Bu özgürlük alanı, onun felsefe ve sosyolojiyi tarih disipliniyle harmanladığı, yirmiden fazla dile çevrilen kırkı aşkın monografi üretmesini sağlamıştır. İlk dönemlerinde Basse-Bretagne bölgesinin dinî sosyolojisi ve ruhban sınıfı üzerine yoğunlaşmış, ardından Batı düşüncesinin karanlıkta kalmış tabu, duygu ve soyutlama alanlarına ­yönelmiştir.

Minois, temellerini Marc Bloch ve Lucien Febvre’in attığı Fransız Annales Okulu’nun “bütüncül/toplam tarih” (histoire totale) vizyonundan ve özellikle okulun üçüncü kuşağının geliştirdiği zihniyet tarihi metodolojisinden beslenmiştir. Siyasi elitlerin ve askerî kronolojilerin yüzeysel anlatısını reddeden bu ekolün izinde; yaşlılık, intihar, yalnızlık, gelecek tasavvuru ve ateizm gibi kolektif bilinçaltı kavramlarını tarihselleştiren sentezler ortaya koymuştur. Minois’nın kronolojik olarak öne çıkan başyapıtları bu zihinsel evrimi gözler önüne serer. Öne çıkan başlıca eserleri şunlardır: Histoire de la vieillesse: De l’Antiquité à la Renaissance (1987) (Yaşlılığın Tarihi: Antik Çağ’dan Rönesans’a); Galilée (1987) (Galileo); L’Église et la science: Histoire d’un malentendu (1990) (Kilise ve Bilim: Bir Anlaşmazlığın Tarihi); Histoire des enfers (1991) (Cehennemin Tarihi); Histoire de l’avenir: Des prophètes à la prospective (1996) (Geleceğin Tarihi: Peygamberlerden Gelecek Bilimine); Histoire de l’athéisme: Les incroyants dans le monde occidental des origines à nos jours (1998) (Ateizmin Tarihi: Başlangıcından Günümüze Batı Dünyasında İnançsızlar); Histoire du rire et de la dérision (2000) (Gülmenin ve Alayın Tarihi); Le Diable (2012) (Şeytan); Histoire de la solitude et des solitaires (2013) (Yalnızlığın ve Yalnızların Tarihi).

Nermin Acar

1977’de İstanbul’da doğdu, 1999 yılında İstanbul Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı’ndan mezun olmuştur. Özellikle felsefe, bilim tarihi, sosyoloji ve edebiyat alanındaki nitelikli Fransızca eserleri okurlarıyla buluşturmuştur. Çevirisini yaptığı iki eserden dolayı yargılanmış, yayıncılarla birlikte çeviri özgürlüğünü savunmuş Türkiye’de yayıncılık dünyasındaki sansür tartışmalarının önemli bir parçası olmuştur. Türkçeye kazandırdığı başlıca eserler şunlardır: Jacques Marx, Cinsellik ve Ölüm; Jean-­Pierre Changeux, Etiğin Doğal Kökenleri; Göran Tunström, Ben, İsa; Serge Bramly, Yatak Odasında Terör: Sade; Éric-Emmanuel Schmitt, Pilatus’a Göre İncil; Alina Reyes, Lilith; Maurice G. Dantec, Kırmızı Siren; Cécile Morrisson, Haçlılar; Pascal Acot, Bilim Tarihi.