Hıristiyan düşüncesinin zirve ismi, “Meleksi Doktor” (Doctor Angelicus) Thomas Aquinas, bu sarsıcı polemik yazısında felsefe tarihinin en büyük krizlerinden birine müdahale ediyor. 13. yüzyıl Avrupası’nı sarsan Latin İbn Rüşdcülüğünün, Aristoteles’in De Anima eseri üzerinden geliştirdiği radikal tezlere doğrudan meydan okuyor.
Tartışmanın kalbinde tehlikeli sorular yatmaktadır: Akıl, her insanda bir ve aynı olan evrensel bir töz müdür? Bireysel ruh ölümsüz müdür? Evrenin bir başlangıcı var mıdır? İbn Rüşd’ün yorumlarıyla derinleşen bu sorgulamalar, Hıristiyan inancının temellerini tehdit ederken Aquinas’ı da büyük bir entelektüel savaşa sürükler.
Aquinas, bu eserinde ezber bozan ve hayranlık uyandıran rasyonel bir metot izler. Kutsal metinlerin güvenli limanına sığınmak yerine, Peripatetiklerin ve İslâm filozoflarının kendi argümanlarını masaya yatırır. Onların bizatihi kendi sözlerini alıntılayarak, Aristoteles öğretisi ile İbn Rüşdcü tefsirler arasındaki mantıksal tutarsızlıkları titizlikle ifşa eder. Amacı, sadece bir sapmayı düzeltmek değil; İbn Rüşdcülerin aykırı yorumlarından doğan haksız tenkitlerin hedefi haline gelen Aristoteles’in mirasını da korumaktır.
İbn Rüşdcülere
Cevap,
Aristoteles’in mirasını dogmatik yorumlardan arındıran, unutulmuş hakikatleri
gün yüzüne çıkaran ve felsefe tarihinde aklın inançla verdiği o büyük varoluş mücadelesinin
zamansız anıtıdır.
- Yazar: Thomas Aquinas
- Kitabın Başlığı: İbn Rüşdcülere Cevap
- Latince Özgün Metin: De unitate intellectus contra Averroistas
- Çeviren: Levent Keskin [Latince]
- Yayına Hazırlayanlar: Taşkın Takış, Ufuk Coşkun
- Kapak Tasarımı: Mr. Z & Z
- Dizi Bilgisi: Doğu Batı Yayınları - 485; Felsefe Dizisi - 134
- Basım Bilgileri: 1. Basım: Eylül 2026
- Sayfa Sayısı: 100
- ISBN: 978-625-6194-59-5
- Boyutları: 13,5 x 21
Çevirmenin Önsözü
Aklın Birliği Üzerine İbn Rüşdcülere Cevap
De Unitate Intellectus Contra Averroistas
Giriş
I. İlineksel Aklın Birliği Hakkında Aristoteles’in
Düşüncesi
II. İlineksel Aklın İnsanla Olan Bağlantısı
Üzerine Diğer Peripatetiklerin Düşüncesi
III. İlineksel Aklın Birliğini Sınamada Kullanılan
Mantıksal Yollar
IV. Tüm İnsanlarda Aklın Bir Olması Gerektiğini Savunanlara
Tenkit
V. Aklın Çokluğuna Karşı Olan Tezlerin Çürütülmesi
Lügatçe
Kaynakça
Thomas
Aquinas (1225-1274)
Aquinas, Aquinumlu anlamına gelir. Aquinum’da (İtalya’da şimdiki
Aquino Kenti) 1225 yılında doğdu.
Napoli’deki studium generale’de (Ortaçağ’da meşruiyetini
Papalık’tan alan ve o zamanlar henüz üniversite
seviyesine ulaşmamış okullara verilen isim) özgür ilimler temelinde eğitim aldı. Bu okulda,
hocası Petrus de Ibernia (İrlandalı ya da
Hibernialı Petrus) sayesinde, Aristoteles’in ve aynı zamanda Aristoteles felsefesinin en meşhur yorumcularından olan İbn Rüşd’ün yapıtlarını tanıdı. 1244’te Dominiken tarikatına girdi ve keşiş cübbesini burada giydi. 1245 ile 1248 yılları arasında Paris’te, bir diğer önemli Aristoteles tefsircisi olan Albertus
Magnus’un öğrencisi oldu
ve daha sonra onunla birlikte Köln’e gitti. Orada bir teoloji hocası olarak akademi dünyasına girdi. 1252’de Paris’e geri döndü. 1257’de
Paris Teoloji Kürsüsü’ne kabul edildi. İlk felsefi
eseri olan De Ente Et Essentia’yı (“Varlık ve Öz Üzerine”) bu dönemde yazdı. 1259 yılında İtalya’ya
döndü ve Papalığa bağlı olarak çeşitli kentlerde (Anagni, Orvieto, Roma, Viterbo)
üniversite hocalığı yaptı. 1265’te Summa Contra Gentiles
(“Putperestlerin Yanlışlarına Karşı”) isimli
dinî risalesini tamamladı. 1268’de
Paris’te yeniden görevlendirildi. Burada Aristoteles’in, İbn Rüşdcü Hıristiyan yazarlar (Sigerius de Brabant gibi) tarafından yanlış yorumlanmasının Kilise
çevrelerinde yarattığı rahatsızlığın önüne
geçmek ve Aristoteles’in düşünceleriyle İbn Rüşdcülerinkinin
özdeş olmadığını göstermek için harekete geçti. Aristoteles kozmolojisinin
doğru anlaşılması ve özü itibarıyla da Hıristiyanlıkla ters düşmediğini
göstermek için polemik yazıları ve yorumlar yazmaya koyuldu. 1272 yılında İtalya’ya geri döndü. Kardinal adayı olarak Papa X. Gregorius tarafından İkinci Lyon
Konsili’ne çağrıldı. Lyon’a
gitmek üzere çıktığı yolculukta hastalandı ve Fossanova’da öldü (1274). Ölümünden sonra Papa
XXII. Johannes’in girişimleriyle
1323 yılında
Avignon’da aziz ilân edildi. 1450’de gıyabında Angelicus ve 1567’de Doctor
ünvanları verildi.
Levent
Keskin
1987 yılında ODTÜ, İdari
Bilimler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü’nden mezun oldu.
Özel sektörde çalıştı. 2003-2007 yılları arasında İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri, Latin Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde lisans programını bitirdi.
Aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde
“Sürgün Sonrası Eserlerinde
Ovidius’un Ruh Hali ve İmparator
Augustus ile Çatışması” tezi ile 2010 yılında yüksek
lisans, “Urbanitas’ı Anlamada
Petronius’un Satyricon’u Üzerine Bir Karakter Çözümlemesi” tezi ile de
2015 yılında doktora
programlarını tamamladı. Latinceden
Genç Plinius’un Mektupları (I-IV) (G. Plinius Caecilius Secundus); Attika
Geceleri (Seçmeler) (Aulus Gellius); Kısa Roma Tarihi (L. Annaeus
Florus); İyilikler
Üzerine (Seneca); Zihnin Tanrıya Yolculuğu (Bonaventura); Paganlara Karşı Hıristiyanlık Savunusu
(Tertullianus) ve Teselli Üzerine (Seneca) çevirileri Doğu Batı Yayınları tarafından yayımlandı.








