• Osmanlı Eğitim Mirası: Klasik ve Modern Dönem  Üzerine Makaleler

Osmanlı Eğitim Mirası: Klasik ve Modern Dönem Üzerine Makaleler

  • 35,00 TL
  • 24,50 TL


  • Stok Durumu: Stokta var
  • 24 Saatte Kargoda


Etiketler: kitaplar

Eğitim, bir kelimeyle akla gelebilen her şeyi kapsayıcı ve bilgiç bir bakışla izah ettiğini düşünenler için anahtar bir kavram. Eğitim, üzerinde kolayca yazılıp çizilen, hemen herkesin görüş belirttiği, bu yüzden herkesin bildiği varsayılan ama aslında pek az kişinin yeğinlemesine anladığı ve pratikte uyguladığı içi boşaltılmış büyük bir kavram.

Teknik bir uygarlığa yaraşır bir biçimde işin ehline teslim edilen, uzun uzun araştırması, incelemesi, etüdü, bakımı yapılan teknolojik aygıtlar bir yanda, ve aslında bilge insanların elinde ilk ve temel eğitimlerini almaları gerekirken, iyi işlenmemiş, özsüz, derinliksiz müfredatlara, hayat konusunda tecrübesi az, belki bilgili ama eğitim konusunda yetersiz öğretmenlerin ellerine teslim edilen, iyi yetişme konusunda özene ve ihtimama en fazla lâyık, varlığın gayesi insan yavruları diğer yanda.

Varlığını sürdüreceği koşullara, durumlara iyi hazırlanamamış, iyi yetiştirilmemiş insanlarla ilgili her gün görüş bildiren, yaşken eğilmeyen ağaçları kendi kopyası gibi eğitmek, kendine göre yontmak isteyen modern “ulema” bir yana bırakılırsa, eğitim üzerine ciddi ciddi düşünen, onu gerçekten anlamaya çalışan insanlar için bir hatırlatmadır Osmanlı Eğitim mirası...

Kitapta ele alınan başlıca konular ve başlıklara gelince; Osmanlı eğitim sistemi, Osmanlı ilim literatürü, eğitim ve iktidar ilişkileri, merkezî-örgün eğitim meselesi, İslâmi ilimler tarihine bir bakış, medreselerde okutulan kitapların listesi ve detaylı bir müfredat (Kanuni dönemi), devlet ve ilmiye sınıfı ilişkileri, ilmiye sınıfının sosyo-kültürel, ekonomik yapısı ve ülke içindeki mobilizasyonu, merkezî otoritenin eğitim yoluyla çevreye nüfuzu, Ahmet Cevdet'in eğitimi ve hayatı özelinde geleneksel eğitim karşısında modern eğitim kurumları, devletin dinî-siyasi temelini güçlendirmek için yapılan dinî eğitimin içeriği, özellikle II. Abdülhamid dönemi eğitiminde İslâm ve ahlâk konularının ders kitapları ve programlarına nasıl yansıdığı, Batılı sistem ile birlikte Osmanlı eğitimindeki melez yapı, Cumhuriyet dönemi düşünce adamlarının ve eğitimcilerinin düşünceleri, biyografileri ve hatıraları üzerinden modernleşme ve Batılılaşma gayretleri ve kısaca eğitim tartışmalarının derin köklerinin ve çeşitliliğinin işlendiği son bölüm.

 

  • Hazırlayan: Mustafa Gündüz
  • Yayın Yılı: 2013
  • 556 sayfa
  • ISBN: 978-605-5063-00-9
  • 14 x 21 cm
  • Kitap Kağıdı, Karton Kapak

Önsöz

Tercümede ve Çevrim Yazıda İzlenen Metot

I. Giriş

Türk Eğitim Tarihi ve Temel Sorunlar

Türk Eğitim Tarihi Yazımında Kullanılan Metot

Eğitim Tarihi Yazımında Kaynak ve Klasik Eserlerin Önemi

Derlemenin Amacı ve Önemi / “Maksat ve Meslek”

Derlemeye Alınan Makaleler Hakkında Kısa Değerlendirme

II. Türk/Osmanlı Eğitim Tarihinin Klasik Devrine Kısa Bir Bakış

Dönemlendirme Sorunu ve İslâmiyet Öncesinden Devralınan Eğitim Mirası

İslâm Dünyası ve Osmanlı Temel Eğitim Kurumları

Osmanlı Klasik Döneminde Eğitim ve Temel Eğitim Kuruluşları

Mahalle/Sıbyan Mektepleri

Medrese Üzerine Birkaç Söz

Medresenin Varlık Sebebi, Amacı ve Bozulma Söylemi

Enderun Mektebi

Tekkeler ve Zaviyeler

Osmanlı Klasik Döneminde Önde Gelen Eğitimciler ve Ahlâkçılar

III. Türk/Osmanlı Eğitiminde Modernleşme Sürecinin Başlaması

İlk Modern Eğitim Kuruluşları

Tanzimat Fermanı ve İlk Modern Eğitim Kuruluşları (1839 ve Sonrası)

Eğitim Modernleşmesinde Bir Dönüm Noktası: Islahat Fermanı (1856 ve Sonrası)

1869 Maârif-i Umûmiye Nizamnâmesi ve Önemi

IV. I. Meşrutiyet ve II. Abdülhamid Döneminde Eğitim (1876-1909)

Tanzimat’tan Devralınan Eğitim Mirası

Eğitime Verilen Önem ve Eğitim Danışmanları

II. Abdülhamid Dönemi Eğitiminin Temel Karakteristikleri

Eğitim Hizmetlerinin Ekonomik Kaynakları

Eğitimle Sağlam Bir İtikat ve İtaat Geliştirme

Müslüman Orta Sınıf ve Kimlik İnşası Aracı Olarak Eğitim

Mekteb-i Sultanî ve Aşîret Mektebi

Azınlık, Yabancı ve Misyoner Okulları

İlk ve Ortaöğretim ve Çevreye Nüfuz

Yükseköğretim, Meslek Okulları ve Özel Okullar

Kızların Eğitimi

Medreseler ve İlmiye Sınıfı

II. Abdülhamid Döneminde Basın-Yayın, Kitap ve Sansür

Yeni Mekteplerde Mimarî, Din ve Disiplin

II. Abdülhamid Dönemi Eğitimi Üzerine Değerlendirme

V. II. Meşrutiyet Döneminde Eğitim (1908-1918)

II. Meşrutiyet’in Devraldığı Eğitim Mirası

II. Meşrutiyet Dönemi Eğitiminin Temel Özellikleri

II. Meşrutiyet Döneminde Okul Öncesi Eğitim

II. Meşrutiyet Döneminde İlköğretim

II. Meşrutiyet Döneminde Ortaöğretim

II. Meşrutiyet Döneminde Yükseköğretim

II. Meşrutiyet Döneminde Kadın, Aile ve Çocuk Eğitimi

II. Meşrutiyet Döneminde Medrese ve Tekke Eğitimi

II. Meşrutiyet Döneminde Halk Eğitimi ve Eğitim Dernekleri

II. Meşrutiyet Döneminde Azınlık ve Yabancı Okulları

II. Meşrutiyet Döneminde Önde Gelen Eğitim Akımları ve Eğitimciler

II. Meşrutiyet Dönemi Eğitimi Üzerine Değerlendirme

 

I. BÖLÜM
OSMANLI EĞİTİM MİRASINA BATILI BAKIŞ
İngilizceden Tercüme Makaleler

I. Sultanın Müfredatı: Kanuni Sultan Süleyman’ın 1565 (973) Tarihli Fermanı’nda Buyurduğu Osmanlı Medreseleri Programı
     Shahab Ahmed, Nenad Filipović

Giriş

Fermanda Yer Alan Kitapların Listesi

Değerlendirme ve Sonuç            

II. 16. Yüzyıl Sonlarında Osmanlı Uleması Arasında Sosyal Hareketlilik
     Suraiya Faroqhi

III. Bir On Dokuzuncu Yüzyıl Osmanlı Âlimi: Ahmed Cevdet Paşa ve Eğitimi
     Richard L. Chambers

IV. Osmanlı İmparatorluğu’nun Sonunda Eğitim ve Otobiyografi
     Benjamin C. Fortna

Aile ve Ev Ortamı

Hareketlilik

Okulda

Dil ve Kültür

Sonuç

V. Son Dönem Osmanlı “Seküler” Devlet Okullarında İslâm Ahlâkı
     Benjamin C. Fortna

Giriş

Osmanlı Devleti’nde Yeni Tarz Okullar

‘Ahlâk’ın Anlamı

Ahlâk ile İlgili İki Ders Kitabı

Sonuç

VI. Çağdaş Türk Eğitim Düşüncesinin Gelişimi
     Frank A. Stone

Giriş

Cumhuriyet Öncesi Eğitim Düşüncesi

Üç Cumhuriyet Öncüsü

İki Seçkinci Müslüman

Reaksiyonerlere Karşı Radikaller

 

II. BÖLÜM
OSMANLI AYDINLARINDA EĞİTİM DÜŞÜNCESİ
Osmanlıcadan Çevrim Yazı Makaleler

I. On Birinci Asr-ı Hicride Türk Menâbi’-i İrfanı (1)
     Ahmed Hikmet Müftüoğlu

Tekke[ler]

On Birinci Asr-ı Hicride Türk Menâbi’-i İrfanı (2)
     Ahmed Hikmet Müftüoğlu

Medreseler

On Birinci Asr-ı Hicride Türk Menâbi’-i İrfanı (3)
     Ahmed Hikmet Müftüoğlu

Enderun

II. Tanzimat’tan Sonra Türkiye’de Maârif Teşkilâtı (1267-1287)
     Tarih-i Lütfî

1267/1850-51 Senesi

     Teşkîl-i Encümen-i Dâniş

1273/1855-56 Senesi

1273/1855-56 Senesi

     Teşkîl-i Nezâret-i Maârif-i Umûmiyye   

1277/1859-60 Senesi

     Takvîm-i Vekayi’ye Dair İrâde-i Seniyye

1278/1860-61 Senesi

     Teşkîl-i Cem’iyyet-i Tıbbiye

     Tebdîl-i Nezâret-i Maârif ve Saire

1279/1861-62 Senesi

1280/1862-63 Senesi

     Cem’iyyet-i Tedrîsiyye

     Nakl-i Takvîm ve Matbaa-i Âmire Büsra-yı Cedîde

     Maârif

1281/1863-64 Senesi

     İhdâs-ı Nezâret-i Matbûât ve Sâire

     Nakl-i Hazîne-i Mâliyye

1282/1864-65 Senesi

     Cem’iyyet-i Tercüme

1283/1865-66 Senesi

     İhdâs-ı Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye

     Mevâdd-ı Maârif

     Gazete

1284/1866-67 Senesi

     Maârif

     İhdâs-ı Müze

     Dârülfünûn

1285/1867-69 Senesi

     Rasathâne

     Maârif-i Dârüşşafaka

1286/1869-70 Senesi

     Kaptan ve Orman Mektebi

     Maârif

     Gazete

     Maârif

     Ta’yîn Olunan Muallimler

     Esâmi-i Fünûn

     Maârif

1287/1870-71 Senesi

     Küşâd-ı Kulüb

     Maârif (Dârüşşafaka)

     Dârülmuallimât

III. Ehemmiyet-i Terbiye-i Sıbyan
     M. Tahir Münif Paşa

IV. Türkistan’ın Esbâb-ı Tedennîsi
     Ziyâ Paşa

V. Devlet-i Âliye’ye Ba’sü Tenzîl Olan Maârifin Esbâb-ı Tedennisi
     Ziyâ Paşa

VI. Mektebsizlikten Görülen Belâ ve Mekteplerin Vücûb-ı Islâhı
     Ebuzziyâ Tevfik

VII. Maârif
     Namık Kemal

VIII. Maârife Dair Bir Makale
     Namık Kemal 

IX. Terbiye ve Esasları (1)
     Emrullah Efendi

X. Terbiyeye Dair (2)
     Emrullah Efendi

XI. Terbiyeye Dair (3)
     Emrullah Efendi

XII. İlm-i Terbiyeye Dair (4)
     Emrullah Efendi

XIII. Tuba Ağacı Nazariyesi
     Mustafa Satı [El-Husrî]

Tarihin Şehâdeti

XIV. Fenn-i Terbiye
     Mustafa Satı [El-Husrî]

XV. Terbiye ve Fenn-i Terbiye
     Mustafa Satı [El-Husrî]

XVI. Tahsîl-i İbtidâî Hakkında “Maârif Nezâretinin Yeni İçtihadı”
     Mustafa Satı [El-Husrî]

XVII. Ta’lim ve Terbiye Mes’elesi
     M. Şemseddin [Günaltay]

XVIII. Ta’lim ve Terbiyede Mektebler
     M. Şemseddin [Günaltay]

XIX. Darülmuallimîn’in Yetmişinci Sene-i Devriyesi Münasebetiyle Verilen Konferans
     
Muallim Cevdet

Sultan Osman Zamanında

Sultan Orhan Zamanında

Sultan Hüdavendigâr Zamanında

Yıldırım Bayezid Zamanında

Çelebi Sultan Bayezid-i Sâni Zamanında

Fatih Sultan Mehmed Devri

Sultan Mecid Devri

35 Sene Sonra Takdir

1297-1303/1881-1887 Murad Bey Devresi

1307-1324 / 1891-1908 Devresi [Cağaloğlu’nda]

Satı Bey Devresi

 

 

Kaynakça

 

Dizin

 

Mustafa Gündüz

Mersin’in Gülnar ilçesinde doğdu. SDÜ, Burdur Eğitim Fakültesi’nden Lisans, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi’nden YL ve Doktora de­re­cesi aldı. Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde çalıştı. 2011’den itibaren Yıl­dız Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi’nde çalışmaya başladı. 2012 Ba­har döneminde Princeton Üniversitesi, NES’de misafir öğretim üyesi olarak ça­lışmalar yaptı. Temel ilgi alanı, Türk Eğitim Tarihi ve Eğitim Sosyolojisi olan ya­zarın, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e eğitim, toplum, modernleşme, kültür, din, dil ve aydın meseleleri üzerine yayımlanmış pek çok makale, tercüme ve çev­rim-yazıları vardır. II. Meşrutiyet’in Klasik Paradigmaları, Osmanlı Mirası Cumhuriyet’in İnşası telifleriyle İçtihad’ın İçtihad’ı, Bir Abdülhamid Mü­dâ­faanâmesi, 31 Mart Olayına Popüler Bir Yorum, Eğitimci Bir Jön Türk Li­der, Mustafa Satı Bey ve Fenn-i Terbiye başlıklı eserleri yayıma hazırlamıştır.